Cykl wystaw Galeria ArtBrut 2011

Projekt plastyczny- „Organizacja cyklu wystaw promujących twórczość osób niepełnosprawnych w 2011 roku”

Zadanie sfinansowane przez gminę Wrocław ,   / zadanie : organizacja i prowadzenie w 2011roku projektu kulturalnego : projekt plastyczny, Wydział Kultury urzędu Miejskiego we Wrocławiu /www.wroclaw.pl


Cykl wystaw zrealizowanych w 2011 roku, promujących twórczość osób niepełnosprawnych, był projektem złożonym z 6 wystaw artystycznych które stworzyły program artystyczny Galerii Sztuki Art Brut i Pracowni Aktywizacji Społecznej prowadzonej przez stowarzyszenie Świat Nadziei .

Zadanie realizowane było od 05 stycznia do 31 grudnia 2011roku.

Zadaniem Galerii ART BRUT i Pracowni Aktywizacji Społecznej funkcjonującej we Wrocławiu od początku 2009 roku jest prezentowanie i aktywne promowanie sztuki i twórczości osób niepełnosprawnych, integracja społeczna oraz zwrócenie uwagi na problematykę osób niepełnosprawnych.

Jednym z podstawowych zadań galerii i pracowni jest poszukiwanie i wdrażania nowoczesnych metod oraz niestandardowych rozwiązań w rehabilitacji i aktywizowaniu społecznym osób niepełnosprawnych poprzez działania twórcze związane z kulturą i sztuką, które to zadanie realizowane było również w trakcie projektu.

Celem działalności Galerii Sztuki i Pracowni Aktywizacji Społecznej jest także poprawa jakości życia i funkcjonowania dzieci, młodzieży i dorosłych niepełnosprawnych umysłowo poprzez zapewnienie im opieki terapeutycznej, stymulowanie i wspieranie rozwoju, rozwijanie twórczej aktywności, indywidualnych zdolności i zainteresowań, a także rozwijanie sprawności każdego podopiecznego, w kierunku możliwie aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym.

Dzięki stworzeniu regularnego programu wystaw miejsce mogło zaistnieć jako przestrzeń galeryjna i integracyjna, która jednocześnie wchodzi w interakcję z innymi instytucjami, organizacjami pozarządowymi zarówno kultury i sztuki jak i tymi działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych.

W ramach realizacji projektu wystaw nasze stowarzyszenie nawiązało aktywną współpracę z wrocławskimi instytucjami związanymi z kulturą i sztuką, takimi jak:Muzeum ASP, Fundacja Wro-Centrum Sztuki Mediów, Muzeum Współczesne Wrocław, Galerią BWA Studio, oraz wieloma artystami i przedstawicielami instytucji kultury i sztuki, między innymi :, Agnieszką Kubicką – Dzieduszycką, Piotrem i Wiolą Krajewskimi, Piotrem Stasiowskim, Jackiem Zachodnym, Marcinem Mierzickim, Ewą Zarzycką, Martą Lech, Małgorzatą Rel.

Projekt opierał się na współpracy osób niepełnosprawnych, które zaprezentowały swoją twórczość, oraz osób ze środowisk artystycznych Wrocławia (artystów i kuratorów) i innych zaproszonych gości projektu.

Ze względu na swój specyficzny charakter i różne tempo pracy twórców niepełnosprawnych istotnym elementem zadania był okres przygotowawczy do każdej wystawy, w ramach którego nawiązywana była współpraca  twórcy niepełnosprawnego z jego opiekunem artystycznym, wspólne budowanie koncepcji wystawy, wybieranie i przygotowywanie prac. Ważnym aspektem zadania było aby we wszystkie etapy działań zaangażowani byli twórcy niepełnosprawni związani z Galeria ArtBrut, a działania projektowe dostosowywane były do ich indywidualnych potrzeb, możliwości i tempa pracy. We wszystkich działaniach zapewniona była opieka terapeutyczna wykwalifikowanego specjalisty.

Dzięki takim założeniom projekt rozwijał się równocześnie w wymiarze terapeutycznym, społecznym i kulturalnym.

W ramach zadania zrealizowane zostało 6 następujących wystaw :

1. Wystawa indywidualna Elwiry Zacharskiej „Ogród Elwiry”

2. Wystawa zbiorowa dokumentująca działania zrealizowane w ramach integracyjnego projektu „Gambit” Marcina Mierzickiego we współpracy z Muzeum ASP

3. Wystawa indywidualna Grzegorza Naskręckiego „..dla oka nie dla wiedzy…”

4. Wystawa zbiorowa „Kolorowy Wiatr” osób ze stowarzyszenia Curatus.

5. Wystawa Mateusza Ziomka i Oli Opalińskiej „Kiedy serce śpi budzą się potwory”

6. Wystawa zbiorowa podsumowująca działania artystyczne Galerii i Pracowni w 2011 roku

W 2011 roku Galeria i Pracownia ArtBrut otrzymała za swoją działalność nominację do nagrody WARTO Gazety Wyborczej.

Przygotowaliśmy prezentacje kolekcji Galerii ArtBrut w czasie wizyty komisji przyznającej Wrocławiowi tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016 w ramach kampanii informacyjnej Wygrajmy to!” . Prace twórców niepełnosprawnych z naszej kolekcji prezentowane były w galerii oraz w specjalnym namiocie na Rynku Wrocławia. Twórcy związani z Galerią uczestniczyli w spotkaniu z członkami międzynarodowej komisji eksperckiej ESK 2016 w Synagodze pod Białym Bocianem. Projekty Pracowni i Galerii ArtBrut włączone zostały także do aplikacji Wrocławia jako Europejskiej Stolicy Kultury 2016. 

Kolekcja ArtBrut pokazywana była w październiku w Filharmonii Wrocławskiej w trakcie kampanii przeciw wykluczeniu „Możesz być po naszej stronie” przygotowanej przez Stowarzyszenie „Różowe Okulary”, oraz w trakcie grudniowej Konferencji z Okazji Światowego Dnia Osób Niepełnosprawnych w Hali Stulecia.

Galeria i Pracownia ArtBrut angażuje się w artystyczne wydarzenia miejskie czy lokalne inicjatywy kulturalne jak Wrocławska Noc Muzeów, PINK PIKNIK, integracyjny projekt wrocławskich artystów-plastyków Guernica, wystawy i wydarzenia w Studio BWA, wydarzenia muzyczne Pracowni Muzycznej K-Stacja czy działania literacko-artystyczne Pisma Rita Baum.

Galerię ArtBrut odwiedzają, liczni goście także z zagranicy, znani artyści i kuratorzy sztuki.


Szczegółowy opis zorganizowanych wystaw i przeprowadzonych działań.

>1. Wystawa indywidualna Elwiry Zacharskiej „Ogrody Elwiry”

Działania przygotowujące trwały do wystawy od 21 lutego 2011r.

Wernisaż wystawy odbył się 7 kwietnia 2011r.

Prezentacja wystawy trwała do 21 kwietnia 2011r.

Elwira Zacharska należy do grupy niepełnosprawnych młodych twórców związanych z Galerią ArtBrut od początku jej istnienia. Aktywnie angażuje się we wszystkie odbywające się tam działania warsztatowe i wydarzenia artystyczne. Kocha kwiaty, a jej pasja zdecydowała również o wyborze uprawianego przez nią zawodu ogrodnika. Natura i kwiaty to również przewodni temat jej artystycznej aktywności – Elwira tworzy unikatowe kompozycje z suszonych roślin, a kwiatowe motywy pojawiają się na malowanych przez nią obrazach na szkle. Zajmuje ją także fotografia reporterska i dokumentacyjna oraz działania dziennikarskie.

Wystawa Ogród Elwiry zbudowana została wokół okazałej, podwieszanej instalacji z prac malowanych na szklanych płytkach, jej uzupełnieniem były kompozycje roślinne na flizelinie i oprawione w ramy kolaże z suszonych kwiatów. Na wystawie zaprezentowane zostały także prace fotograficzne i teksty Elwiry, będące zapisami wrocławskich wydarzeń artystycznych, w których brała ona udział, takich jak m.in. Brave Festival.

Prace Elwiry nie mieszczą się w żadnych konwencjach, są esencją wrażliwości i wiary w sens sztuki.

Opiekunem artystycznym wystawy była Marta Lech, wrocławska artystka ,absolwentka grafiki wrocławskiej ASP.

>2. Wystawa zbiorowa dokumentująca działania zrealizowane w ramach integracyjnego projektu „Gambit” Marcina Mierzickiego we współpracy z Muzeum ASP

Działania przygotowawcze do wydarzenia i organizacji wystawy rozpoczęły się w maju 2011r .

Działania warsztatowe i prezentacje projektu Gambit odbywały się 11 i 12 czerwca 2011r w Muzeum ASP we Wrocławiu.

Wystawa dokumentująca działania i efekty projektowe pokazywana była w Galerii ArtBrut od 12 czerwca do 15 lipca 2011r.

Autorem koncepcji integracyjnego projektu działań warsztatowych i prezentacji” Gambit” i opiekunem artystycznym wystawy był Marcin Mierzicki, wrocławski artysta, wykładowca ASP i pracownik Muzeum ASP we Wrocławiu. W trakcie projektu niepełnosprawnych twórcy i zaproszeni przez niego do współpracy z artyści wizualni i muzycy wykonali m. in. eko-rzeźbę z surowców wtórnych (plastikowych butelek) i makietę wnętrza „idealnej” Galerii ArtBrut. Wspólnie zagrali również koncert i przygotowali będące jego elementem projekcje wideo wykorzystujące prace twórców ArtBrut.

„Gambit” był projektem warsztatowym skierowany do młodzieży niepełnosprawnej umysłowo, którego celem było przełamywanie społecznych barier i stereotypów, a także stymulowanie rozwoju na drodze ekspresji artystycznej. Jego idea odnosiła się do szachowej zagrywki, i zakładała jak największe otwarcie się uczestników na otoczenie. Wiązało się to z porzuceniem szablonowego myślenia o drugim człowieku, a także – co niejednokrotnie bywa trudne – ujawnieniem własnej osobowości. Młodzież biorąca udział w warsztatach razem z artystami poszukiwała wspólnego języka, doświadczała nowych przestrzeni i sytuacji.

Artyści aktywni na polu sztuki dźwięku i obrazu zaprosili młodzież do współuczestnictwa w procesie tworzenia, w którym każdy przejaw aktywności staje się twórczym gestem, a podział na wykonawców i odbiorców zostaje zniesiony. Język sztuki współczesnej, uznawany za hermetyczny, stał się platformą porozumienia,kodem dostępnym każdemu. Przed uczestnikami warsztatów otworzyły się całkiem nowe obszary działania i myślenia. „Gambit” był realizacją wspólnej idei, wymianą doświadczeń, wzajemnym poznaniem i początkiem procesu, który powinien trwać.

>3. Wystawa indywidualna Grzegorza Naskręckiego „..dla oka nie dla wiedzy…”

Przygotowania do wystawy rozpoczęły się w lipcu 2011 roku.

Wystawę oglądać można było od 01 września.

Uroczysty finisaż wystawy odbył się 30 września 2011r.

Grzegorz Naskręcki od roku 2007 uczestniczy w zajęciach Pracowni Arte w Centrum Terapeutyczno-Rehabilitacyjnym Stowarzyszenia Ostoja, prowadzonych pod kierunkiem Małgorzaty Rel, wrocławskiej artystki, także opiekunki artystycznej wystawy. Ukończył szkołę zawodową przy ul. Parkowej we Wrocławiu, zdobywając zawód operatora tworzyw sztucznych. Obecnie pracuje jako stróż nocny.

Na wystawę złożyły się prace z różnych etapów twórczości Grzegorza: od czarno-białych szkiców po bardzo emocjonalne, wyraziste kolorowe rysunki i unikatową suknię z artystycznym deseniem wykonanym przez niego podczas warsztatów z artystką i designerką mody, Agnieszką Magerle. Grzegorz rysuje najczęściej używając pasteli olejnych i ołówka, rzadziej sięga do kredek. Pracuje w ciszy, raczej dystansując się od grupy, zwykle dłuższą chwilę zastanawia się nad tematem, czasem przychodzi już z gotowym pomysłem na zajęcia i od razu zabiera się do pracy, rysując przez parę godzin niemal bez przerwy. Wśród jego ulubionych tematów najczęściej pojawiają się krzyże, maski i serca. Linie rysunków artysta mocno akcentuje czernią, czerwienią i błękitem. Posługuje się bogatą symboliką, docierając do egzystencjalnych pytań o własną tożsamość. Interpretacja emocji zawartych w obrazach Grzegorza przybliża widzowi jego autentyczne konflikty i niepokoje, jego magiczno-mityczne odczuwanie świata. On sam tak opisuje swoją twórczość: Wewnętrzna metafora. Symbol przenośni. Wiara. Współczesny Kościół naszej wyobraźni i modlitwy. Obok rysunków Grzegorza Naskręckiego nie można przejść obojętnie, jego twórczość realizowana w oparciu o rzeczywistość wewnętrzną, jest komunikatem pełnym znaczeń, jest również informacją o autorze, o jego sposobie postrzegania i rozumienia świata.

>4. Wystawa zbiorowa „Kolorowy Wiatr” podopiecznych stowarzyszenia Curatus.

Przygotowania wystawy trwały od początku października 2011r.

Wernisaż wystawy odbył się 20 października 2011r.

Wystawę można było oglądać w terminie 17-26.10.2011r

Autorami wystawy byli podopieczni Środowiskowego Domu Samopomocy prowadzonego przez Stowarzyszenie Curatus we Wrocławiu. Ekspozycja prezentowała prace zrealizowane pod kierunkiem Agaty Waller w trakcie trwających od stycznia do czerwca 2011 roku warsztatów fotograficznych. Wykonane techniką fotografii cyfrowej prace były efektem szczególnych połączeń procesów twórczych i emocji autorów. Fotografie zwracały uwagę na szczegóły, pozwalały przyjrzeć się światu z bliska, czasem nakazując zatrzymanie się na dłużej. Prace były artystyczna odpowiedzią na trudne pytania „Jakie kolory można dostrzec przez wizjer aparatu, kiedy przytrafia się choroba?”, „ Czy są to barwy jasne czy ciemne?”, „ Czy wszystko zmienia się lub znika?”

W czasie przygotowań i trwania wystawy twórcy z Pracowni i Galerii ArtBrut , podopieczni stowarzyszenia  Świat Nadziei , oraz podopieczni stowarzyszenia CURTUS mieli okazje do spotkań i twórczej wymiany doświadczeń. Opiekunem artystycznym wystawy była Marta Lech.

5. Wystawa Mateusza Ziomka i Oli Opalińskiej „Kiedy serce śpi budzą się potwory”

Prace przygotowawcze do wystawy trwały od połowy października.

Uroczysty finisaż odbył się 10 listopada 2011r.

Wystawę oglądać można było od 28 października do 19 listopada 2011r.

Wyjątkowym pod względem kolorystyki, pełnym energii prac szczególnie utalentowanego twórcy niepełnosprawnego Mateusza Ziomka i towarzyszyły prace jego mamy Oli Opalińskiej , która była także opiekunem artystycznym wystawy. Prace Mateusz to głównie wielkoformatowe olejne obrazy na płótnie oraz rysunki na papierze i kartonie. Prace jego mamy to instalacje z użyciem kamieni i luster.  Pokazanie prac matki i syna pozwoliło było ciekawa dokumentacja ich wspólnej ścieżki życiowej i twórczej. Chociaż ich prace znacząco się od siebie różnią, matka i syn wspólnie pracują i tworzą. Mateusz od najmłodszych lat dzieli z matką pasję i pod jej okiem rozwija swój talent. Jest również nieodłącznym towarzyszem jej cotygodniowych podróży z Tarnobrzegu do Wrocławia, gdzie Aleksandra Opalińska studiuje zaocznie na IV roku malarstwa w Akademii Sztuk Pięknych. Po wielu latach przerwy postanowiła wrócić na uczelnię i ukończyć przerwane kiedyś studia. Samotnie wychowuje niepełnosprawnego syna.

6. Wystawa zbiorowa podsumowująca działania artystyczne Galerii i Pracowni w 2011 roku

Przygotowania do wystawy rozpoczęły się od połowy listopada.

Uroczyste spotkanie i podsumowanie działań Pracowni i Galerii ArtBrut w 2011 roku odbyło się15 grudnia.

Wystawę można było oglądać 01 grudnia do końca 2011 roku.

Ekspozycję podsumowującą liczne projekty artystyczne i terapeutyczne realizowane przez Stowarzyszenie Świat Nadziei w ramach Pracowni i Galerii ArtBrut tworzyły m.in. prace graficzne powstałe podczas zajęć w pracowni grafiki Marty Lech, dokumentacje działań warsztatowych z Agatą Saraczyńską, dziennikarką Gazety Wyborczej, oraz wybór dokumentacji fotograficznej wszystkich warsztatów i wydarzeń artystycznych, w których uczestniczyli twórcy skupieni wokół Pracowni ArtBrut w 2011 roku.

Wśród prac fotograficznych znalazły się również wykonane przez młodzież zdjęcia dokumentujące oprowadzania kuratorskie i zajęcia warsztatowe w Centrum Sztuki WRO oraz dokumentacja wydarzeń 14 Biennale Sztuki Mediów WRO Alternative Now. Po raz kolejny twórcy ArtBrut na zaproszenie organizatorów Biennale WRO dołączyli do oficjalnej grupy reporterów i fotografów i wykonali dokumentację miejsc festiwalowych i odbywających się tam wystaw, performensów, koncertów i warsztatów. Zestawienie zarówno oryginalnych prac artystycznych, jak i dokumentacji interdyscyplinarnych działań, w które zaangażowani byli twórcy z Galerii i Pracowni ArtBrut w 2011 roku ukazało ich różnorodny i wielowymiarowy charakter.

Opiekunem artystycznym wystawy był Jacek Zachodny, wrocławski artysta multimedialny, absolwent wrocławskiej ASP, związany z Galeria ArtBrut od początku jej powstania.

>Specjalna prezentacja Galerii ArtBrut w ramach starań Wrocławia o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016.

Pod hasłem „Wygrajmy to!” ruszyła 1 czerwca kampania informacyjna o staraniach Wrocławia o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku. Jako jedna z kilkunastu instytucji kultury i organizacji pozarządowych, również Galeria ArtBrut została zaproszona do udziału w prezentacji i promocji osiągnięć kulturalnych Wrocławia. W ramach kampanii informacyjnej we wrocławskim Rynku, tuż przy fontannie stanął namiot Wrocławia 2016, w którym swoją ofertę programową prezentują wrocławskie instytucje kultury, stowarzyszenia, kluby i festiwale. Na poświęconym Galerii ArtBrut stoisku, pokazywana była dokumentacja działalności Galerii i Pracowni oraz prace związanych z nią twórców niepełnosprawnych, m.in. Mateusza Tatarczyka, Marcina Guźli, Elwiry Zacharskiej, Marty Nawojczyk, Wandy Sidorowicz, Małgorzaty Dory, Marka Trocińskiego i Piotra Rymko.

Stoisko funkcjonowało codziennie 01-09 czerwca 2011, w godzinach 12-18, a niepełnosprawni twórcy zarówno przygotowali ekspozycję, jak i pełnili dyżur udzielając zainteresowanym zwiedzającym.

Jednocześnie w Galerii ArtBrut od 30 maja 2011r, przygotowana została specjalna wystawa prac tworzących budowaną od 2009 roku kolekcję sztuki współczesnej, a twórcy związani z Galerią uczestniczyli w spotkaniu z członkami międzynarodowej komisji eksperckiej ESK 2016 w Synagodze pod Białym Bocianem.